Trucks
Elektryczne samochody ciężarowe już dziś okazują się niezbędne do zdobycia niektórych kontraktów, ale na ile są one opłacalne i jakie problemy wiążą się z ich wdrożeniem?
„ Zalety elektrycznych samochodów ciężarowych są realne i będą nadal rosnąć”, mówi Maarten Alta, badacz i wykładowca w dziedzinie zrównoważonej logistyki na Uniwersytecie Nauk Stosowanych w Amsterdamie.
Elektryczne samochody ciężarowe już teraz odgrywają aktywną rolę w przekształcaniu dzisiejszych parków samochodowych. Maarten uważa, że mają one znaczący potencjał – pod warunkiem, że przedsiębiorstwa podejdą do transformacji strategicznie. Cena nadal jest jednym z największych wyzwań, ale Maarten twierdzi, że problem ten łagodzi zwiększona wydajność w porównaniu z olejem napędowym oraz możliwość ładowania z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii.
„Ale są też wyzwania operacyjne” – dodaje. Kierowcy potrzebują szkoleń, planiści muszą dostosowywać trasy do potrzeb związanych z ładowaniem, a systemy informacyjne muszą być aktualizowane. To krzywa nauki”.
W jaki sposób firmy mogą wdrożyć elektryczne samochody ciężarowe w sposób wydajny i dopasowany do ich organizacji? „Większość dostawców usług transportowych zaczyna od jednego lub dwóch elektrycznych samochodów ciężarowych w swoim parku samochodowym” — mówi Maarten. „Uczą się, jak efektywnie nimi jeździć, jak planować trasy i jak pracować z infrastrukturą ładowania. To stopniowa zmiana, ale przynosząca duże korzyści w dłuższej perspektywie.
Jednym z najważniejszych kroków na wczesnym etapie jest wybór odpowiednich klientów i tras dla pojazdów elektrycznych. „Wszystko zależy od dopasowania do misji” – wyjaśnia Maarten. „Musisz zastanowić się, czy Twój klient wymaga dostaw bezemisyjnych, czy też pomaga to zdobyć nowych klientów. W logistyce miejskiej lub budownictwie elektryczne samochody ciężarowe mogą być prawdziwym atutem — w istocie elektryczne samochody ciężarowe podbijają rynki w wielu sektorach.
„Na przykład w budownictwie często trzeba sprowadzać ciężki sprzęt do centrów miast” – wyjaśnia. „Jeśli korzystasz z elektrycznych samochodów ciężarowych, masz większe szanse na pozyskanie tych kontraktów — zwłaszcza w strefach niskoemisyjnych”.
Planowanie elektrycznego samochodu ciężarowego w swoim parku samochodowym
Z perspektywy planowania logistycznego przejście na elektryczne samochody ciężarowe to znacznie więcej niż tylko wymiana pojazdu. Wymaga integracji w obrębie całego systemu. „Projektowanie sieci, planowanie i kontrola, systemy informatyczne i personel — wszystkie te elementy muszą być ze sobą spójne” — mówi Maarten. „Planiści potrzebują dostępu do danych w czasie rzeczywistym na temat stanu naładowania samochodu ciężarowego, kosztów ładowania, a nawet zużycia energii przez kierowcę”.
Dlatego też uważa, że w ramach operacji logistycznych pojawi się nowa rola – stanowisko specjalisty ds. energii. „Energia staje się głównym czynnikiem kosztowym w kalkulacjach całkowitego kosztu posiadania (TCO)” – mówi. „Specjalista ds. energii może zoptymalizować czas i miejsce ładowania samochodów ciężarowych”. Oprócz tego, specjalista ds. energii może wpływać na cenę energii, wykorzystując inteligentne rozwiązania, które obniżają koszty, takie jak wdrażanie paneli słonecznych do przechwytywania energii w celu ładowania samochodów ciężarowych.
„Planiści mogą również znacznie wpłynąć na koszty i emisje poprzez ładowanie w odpowiednim momencie” — dodaje. „Istnieje korelacja pomiędzy kosztami i emisjami. Na przykład między godziną 12.00 a 15.00, gdy świeci słońce, ceny energii są niskie, a emisje (związane z zasilaniem sieci energetycznej) również.
Ciężarówki elektryczne to jedno z najpotężniejszych narzędzi, jakimi dysponujemy obecnie. Ci, którzy dostosują się wcześnie, zyskają strategiczną przewagę
W rzeczywistości na przeciążonych rynkach energii, takich jak w Holandii, sama sieć energetyczna staje się ograniczeniem. „Firmy już teraz muszą liczyć się z wieloletnim okresem oczekiwania na podniesienie standardu swoich umów na energię elektryczną” – wyjaśnia. „Dlatego planowanie energetyczne jest obecnie równie ważne, jak planowanie tras”.
„Niektóre firmy tworzą centra energetyczne – dzieląc się energią z sąsiadami, korzystając z paneli słonecznych lub instalując stacjonarne akumulatory” – dodaje Maarten. „Dopasowanie czasu ładowania do dostępności odnawialnych źródeł energii jest pomocne”.
Pomimo tych wyzwań, Maarten twierdzi, że elektryczne samochody ciężarowe są już opłacalne w określonych obszarach. „W Holandii widzimy samochody dostawcze i lekkie samochody ciężarowe, które są już konkurencyjne w stosunku do pojazdów z silnikami wysokoprężnymi”.
Elektryczne ciężarówki dalekobieżne
„Nowe modele, takie jak samochód ciężarowy Volvo o zasięgu 600 km, stanowią przełom”, dodaje Maarten. „Ten zasięg jest wystarczający na dużą liczbę tras. Będzie to zależeć od strategii każdej firmy i analizy kosztów eksploatacji, ale bariera zasięgu jest pokonywana”.
Wsparcie rządowe również pomaga ułatwić transformację. „Dostępne są dotacje – nie tylko na szczeblu krajowym, ale także od lokalnych prowincji i gmin” – zauważa. „Co więcej, opłaty drogowe uzależnione od odległości zaczynają sprzyjać elektrycznym samochodom ciężarowym”.
Wpływ elektryfikacji nie ogranicza się tylko do oszczędności kosztów i emisji. „To zmienia sposób działania parków samochodowych” — dodaje Maarten. „Tworzy to nowe role (takie jak pracownicy ds. energii), nowe obowiązki i nowe systemy. Ale ci, którzy dostosują się wcześnie, zyskają strategiczną przewagę”.
Jego rada dla operatorów parków samochodowych jest prosta: Zacznij teraz. Porozmawiaj ze swoim dostawcą energii. Oceń, czy dysponujesz wystarczającą mocą. Przeszkol swoich planistów. Rozmawiaj ze swoimi klientami. Gdy tylko pokonasz początkowe przeszkody, korzyści zaczną się pojawiać.
W obliczu rosnącej presji na dekarbonizację łańcuchów dostaw, ciężarówki elektryczne oferują praktyczne, skalowalne rozwiązanie pozwalające na redukcję emisji bez obniżania jakości usług.
„Zrównoważony rozwój staje się wymogiem” – mówi Maarten. „Elektryczne samochody ciężarowe są nie tylko częścią rozwiązania, ale także jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakie obecnie posiadamy”.
Dowiedz się więcej o gamie elektrycznych samochodów ciężarowych Volvo tutaj.
Imię: Maarten Alta
Stanowisko: Wykładowca - logistyka zrównoważona
Firma: Uniwersytet Nauk Stosowanych
Lokalizacja: Amsterdam, Holandia
